İngiltere’de Yüksek Lisans Sonrası Denklik: UK ENIC ve YÖK Denkliği

İngiltere’de yüksek lisans planlayan Türk öğrenciler için başvuru süreci kadar mezuniyet sonrası diploma tanınması da önem taşır. Çünkü yüksek lisans eğitimini tamamlandıktan sonra belgenin nerede ve hangi amaçla kullanılacağı, ihtiyaç duyulan resmi işlemleri doğrudan etkiler. Eğitiminden sonra İngiltere’de veya AB ülkelerinde çalışmak isteyen biriyle Türkiye’ye dönüp akademik ya da resmi bir süreç yürütecek birinin ihtiyaçları farklı olacaktır. Bu nedenle UK ENIC (eski adıyla UK NARIC), YÖK tanıma ve diploma denklik kavramlarını en baştan doğru anlamak büyük kolaylık sağlar.

UK ENIC, Birleşik Krallık’ın uluslararası yeterlilikler ve beceriler için ulusal bilgi merkezidir. Daha önce UK NARIC adıyla bilinen bu yapı, Birleşik Krallı’’ın Avrupa’daki ENIC-NARIC ağları içindeki resmi bilgi ve değerlendirme kurumudur. Kısacası, Türkiye’deki üniversitelerden ya da başka bir ülkede alınmış bir diplomanın Birleşik Krallık eğitim sistemi içinde hangi düzeye karşılık geldiğini belgelemenizi sağlar.

Bu noktada en çok bilinen hizmet “Statement of Comparability” belgesidir. Bu belge, uluslararası diplomaların İngiltere, Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda’yı kapsayan Birleşik Krallık eğitim sistemleri içindeki karşılığını gösterir. Özellikle iş başvurularında, eğitim başvurularında veya profesyonel kayıt süreçlerinde adayın mevcut diplomasını daha anlaşılır hale getirmek için kullanılır.

Türkiye’de lisans eğitiminizi tamamladıktan sonra İngiltere’de yüksek lisans yapmayı planlıyorsanız, bazı durumlarda Türkiye’den aldığınız lisans diploması için Statement of Comparability belgesine ihtiyaç duyabilirsiniz. Bu ihtiyaç her başvuruda otomatik olarak ortaya çıkmaz; ancak bazı kurumlar, işverenler veya mesleki değerlendirme süreçleri diplomanızın Birleşik Krallık sistemindeki karşılığını açık biçimde görmek isteyebilir. UK ENIC’in resmi açıklamasına göre Statement of Comparability; iş, eğitim ve profesyonel kayıt süreçlerinde kullanılmak üzere düzenlenir.

Başvuru sırasında; diploma, transkript, belgeler İngilizce değilse onaylı çevirileri ve kimlik belgesi istenir. Hizmet ücretlidir ve değerlendirme süreci, gerekli belgeleri tamamlanıp, ödemeyi gerçekleştikten sonra başlar. Statement of Comparability belgesine ihtiyaç duyabileceğinizi düşünüyorsanız mümkün olan en kısa sürede almanız faydalı olacaktır.

Genel kural olarak, İngiltere’deki bir yükseköğretim kurumundan alınmış yüksek lisans diploması için Statement of Comparability alınması gerekmez. Bunun nedeni çok nettir: söz konusu hizmet, uluslararası nitelikteki yani Birleşik Krallık dışındaki diplomaların Birleşik Krallık sistemine göre karşılaştırılması için tasarlanmıştır. İngiltere’de alınmış bir diploma zaten Birleşik Krallık diplomasıdır.

Bununla birlikte, bazı durumlarda Birleşik Krallık’ta alınmış bir diploma için UK ENIC’in “UK Qualification Reference Statement” hizmeti gündeme gelebilir. Bu belge, Birleşik Krallık kurumları tarafından verilmiş diplomalar hakkında ayrıntılı açıklama sunar ve özellikle bu belgenin yurt dışında sunulacağı durumlarda faydalı olabilir. Yani İngiltere’de yüksek lisans yaptıktan sonra ihtiyaç duyacağınız belge, çoğu zaman Statement of Comparability değil; gerekirse UK Qualification Reference Statement olur.

Türkiye’ye döndüğünüzde en çok karıştırılan konu YÖK tanıma ile YÖK diploma denklik kavramlarıdır. YÖK’e göre tanıma, yurt dışındaki bir yükseköğretim kurumunun ve ilgili programının akademik derece vermeye yetkili olduğunun kabul edilmesidir. Denklik ise bu kurumdan alınan ön lisans, lisans veya yüksek lisans diplomasının Türkiye’de hangi akademik alan ve dereceye eş değer olduğunun tespit edilmesidir. Başka bir deyişle, okulun tanınıyor olması ile diplomanın Türkiye’de hangi dereceye karşılık geldiğinin belirlenmesi aynı işlem değildir.

Bu ayrımı İngiltere’de yüksek lisans planlayanlar için önemlidir. Başvuru aşamasında seçtiğiniz üniversite ve program için “Okul Tanıma Belgesi” kontrolü yapmak ileride sürpriz yaşamamanıza yardımcı olur. Mezuniyet sonrasında ise ihtiyaç duyulan şey, şartlara göre diploma denklik başvurusu olabilir.

YÖK’ün güncel sistemine göre başvuru süreci çevrimiçi ön başvuru ile başlar. Ancak süreç bununla sınırlı değildir. e-Devlet veya YÖK-Denklik sistemi üzerinden ön başvuru yapıldıktan sonra başvuru evrakının daire başkanlığına teslimi ve sonrasında evrak kontrolüyle başvuru süreci tamamlanır. Bu nedenle süreci “tamamen online” diye düşünmek yerine “online başlayan ve evrak kontrolüyle tamamlanan bir süreç” olarak görmek daha doğru olur.

Yüksek lisans mezunları için istenen belgeler arasında;

• Başvuru formu
• Rıza beyanı
• Kimlik belgesi
• Lisans diplomasına ilişkin belgeler
• Denklik talep edilen yüksek lisans diploması veya mezuniyet belgesi
• Transkript
• Belgelerin tercümesi
• Yüksek lisans tezine ilişkin örnekler

Belgelerin kapsamı, başvuru türüne ve eğitim geçmişine göre değişebilmektedir.

YÖK’ün 12 Aralık 2025 tarihli duyurusunda, Birleşik Krallık’taki yükseköğretim kurumlarından mezun olarak YÖK Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığına denklik başvurusunda bulunan adaylar için rıza beyan formlarına ilişkin özel bir hatırlatma yapıldı. Duyuruya göre bazı üniversiteler HEDD (Higher Education Degree Datacheck) sistemine özgü rıza beyan formunu, bazıları ise kendi formatlarını kabul ediyor. YÖK, denklik sürecinde gecikme yaşanmaması için adayların hem YÖK’e ait rıza beyan formunu hem de üniversitenin kabul ettiği formu başvuru sırasında sisteme yüklemesi gerektiğini belirtmekte. Bu ayrıntı, özellikle İngiltere’den mezun olacak öğrenciler için güncel ve önemli bir başlık.

İngiltere’de yüksek lisans planlayan Türk öğrenciler için en sağlıklı yaklaşım, “tek bir tanınma sistemi var” diye düşünmemektir. Türkiye’deki lisans diplomanızı İngiltere’de belgelemek istediğinizde UK ENIC süreci gündeme gelebilir. İngiltere’de aldığınız yüksek lisans diplomasını Türkiye’de resmî olarak karşılıklandırmanız gerektiğinde ise YÖK tanıma ve diploma denklik süreci önem kazanır. Bu iki yapı aynı amaca hizmet etmez; mezuniyet sonrası yaşamak ve çalışmak istediğiniz ülke ve kariyet hedeflerinizi, sürecin yönünü belirler.

İngiltere’de yüksek lisans hedefiniz varsa, yalnızca kabul alma aşamasına değil, mezuniyet sonrası kariyer planlamasına da en baştan hazırlanmanız yararınıza olacaktır.

Durum	İhtiyacınız Olan
İngiltere’de iş arıyorsunuz, Türk lisans diplomanızı belgelemek istiyorsunuz	UK ENIC – Statement of Comparability
Türkiye’de kamu sektöründe çalışacaksınız	YÖK Denkliği
Türkiye’de özel sektörde çalışacaksınız	Genellikle diploma + transkript yeterli
Akademisyenlik hedefliyorsunuz	YÖK Denkliği zorunlu

İngiltere’de yüksek lisans eğitimi planlıyorsanız, yalnızca okul seçimini değil, mezuniyet sonrası süreci de dikkatle planlamanız gerekir. ELT olarak; İngiltere’de üniversite ve program seçimi, başvuru dosyasının hazırlanması, kabul süreci, vize işlemleri ve eğitim sonrası yol haritanızın oluşturulması gibi her aşamada profesyonel destek sunuyoruz.

Hedefinize daha bilinçli bir başlangıç yapmak, size uygun üniversiteleri değerlendirmek ve süreçle ilgili sorularınıza net yanıtlar almak için size en yakın ELT ofisini ziyaret edebilir, danışmanlarımızdan ücretsiz bilgi alabilirsiniz.